اختلالات غده تیروئید

اختلالات غده تیروئید

اختلالات غده تیروئید


اختلالات غده تیروئید

تیروئید غده ای کوچک و پروانه ای شکل است که در پایه گردن قرار دارد. تیروئید جزء بسیار مهمی از شبکه پیچیده غدد است که با نام سیستم غدد درون ریز شناخته می شوند. دستگاه غدد درون ریز نقش تعیین کننده ای در هماهنگی بسیاری از فعالیت های بدن به عهده دارد. غده تیروئید هورمون هایی تولید می کند که سوخت و ساز بدن را تنظیم می کند.

چندین اختلال مهم در عملکرد این غده می تواند رخ دهد که در اثر این اختلالات، تیروئید هورمون زیادی تولید و ترشح می کند (پرکاری تیروئید) و یا میزان تولید و ترشح هورمون های تیروئیدی کاهش می یابد (کم کاری تیروئید).

چهار اختلال شایع تیروئید عبارتند از: بیماری هاشیموتو، بیماری گریوز، گواتر و ندولهای تیروئید.

 

پر کاری تیروئید

در پرکاری تیروئید غده تیروئید بیش فعال می شود و بیش از حد هورمون تولید می کند.

 

بیماری گریوز

شایع ترین علت پرکاری تیروئید بیماری گریوز است که در حدود 70 درصد از مبتلایان به تیروئید بیش فعال وجود دارد. ندول های موجود در تیروئید – وضعیتی به نام گواتر سمی گره یا گواتر مولتی مدولار – همچنین می تواند باعث تولید بیش از اندازه هورمون های تیروئیدی شود.

 

تولید بیش از حد هورمون های تیروئید منجر به علائم زیر می گردد:

بی قراری

عصبی بودن

تپش قلب

تحریک پذیری

افزایش تعرق

لرزیدن

اضطراب

مشکل خواب

پوست نازک

مو و ناخن های شکننده

ضعف عضلانی

کاهش وزن

بیرون زدن چشم از حدقه (در بیماری گریوز)

 

تشخیص پرکاری تیروئید

آزمایش خون برای بررسی میزان هورمون های تیروئید شامل T4 و TSH در خون می تواند وضعیت عمومی و عملکرد تیروئید را نشان دهد. همچنین تجویز ید رادیواکتیو به صورت دهانی و یا به صورت تزریق می تواند جزئیات بیشتری از عملکرد و وضعیت تیروئید را نشان دهد.

 

کم کاری تیروئید

کم کاری تیروئید برعکس پرکاری تیروئید بوده و غده تیروئید در این شرایط هورمون کمی تولید می کند. کم کاری تیروئید غالباً در اثر بیماری هاشیموتو، جراحی برای برداشتن غده تیروئید و یا آسیبهای ناشی از اشعه درمانی ایجاد می شود.

 

تولید بسیار کم هورمون های تیروئیدی منجر به علائم زیر می شود:

 

خستگی

پوست خشک

افزایش حساسیت به سرما

مشکلات حافظه

یبوست

افسردگی

افزایش وزن

ضعف

ضربان قلب آهسته

کما

 

بیماری هاشیموتو

بیماری هاشیموتو به عنوان تیروئیدیت لنفوسیتی مزمن نیز شناخته می شود.

این بیماری شایع ترین علت کم کاری تیروئید می باشد.

این بیماری در هر سنی ممکن است رخ دهد، اما بیشتر در زنان میانسال مشاهده شده و هنگامی رخ می دهد

که سیستم ایمنی بدن به اشتباه به سلولهای تیروئیدی حمله کرده و به آرامی غده تیروئید

و توانایی تولید هورمون سرکوب می شود. برخی از افراد با موارد خفیف بیماری هاشیموتو ممکن است

علائم واضحی نداشته باشند. این بیماری می تواند سالها پایدار بماند و علائم آن اغلب نامشهود است. علائم عمومی این بیماری در زیر آمده است:

خستگی

افسردگی

یبوست

افزایش وزن خفیف

پوست خشک

موهای خشک و رقیق

صورت کم رنگ و پف دار

قاعدگی شدید و نامنظم در خانمها

عدم تحمل سرما

تیروئید بزرگ یا گواتر

 

تشخیص بیماری هاشیموتو

آزمایش سطح TSH اغلب اولین مرحله هنگام غربالگری برای هر نوع اختلال تیروئید است. اگر برخی از علائم فوق نیز مشهود باشد، پزشک معالج ممکن است آزمایش TSH را درخواست نماید که معمولاً همراه با آن دیگر آزمایشات تیروئیدی شامل بررسی هورمون های تیروئیدی (T3 یا T4) نیز بررسی می گردد. از آنجا که بیماری هاشیموتو یک بیماری خود ایمنی است، در چنین آزمایشاتی همچنین آنتی بادی های غیر طبیعی که به بافت تیروئیدی حمله می نمایند نیز بررسی می شوند.

 

بیماری گریوز

بیماری گریوز نیز یک اختلال خود ایمنی است که وقتی سیستم ایمنی بدن به اشتباه به غده تیروئید حمله می کند رخ می دهد. این می تواند باعث تولید بیش از حد هورمونها و اختلال در سوخت و ساز بدن نیز شود. این بیماری ارثی بوده و ممکن است در هر سنی در مردان یا خانمها بروز کند و از جمله عوامل خطرزا در افزایش بروز این بیماری می توان استرس ، بارداری و سیگار کشیدن را نام برد.

هنگامی که سطح بالایی از هورمون تیروئید در جریان خون شما وجود دارد ، متابولیسم عمومی بدن شدت گرفته و علائمی که در پرکاری تیروئید مشاهده می شود بروز می یابد:

 

تشخیص بیماری گریوز

با معاینه معمولی نیز بزرگی تیروئید، چشم های از حدقه بیرون زده و علائم افزایش متابولیسم از جمله نبض سریع و فشار خون بالا توسط پزشک مشخص می شود. آزمایش خون می تواند برای مشخص شدن سطح بالای T4 و سطح پایین TSH که هر دو نشانه بیماری گریوز هستند، درخواست گردد.

 

گواتر

گواتر بزرگی غیر سرطانی غده تیروئید است و شایع ترین علت جهانی آن کمبود ید در رژیم غذایی است. گواتر می تواند هر کسی را در هر سنی تحت تأثیر قرار دهد، به خصوص در مناطقی از جهان که رژیم غذایی عاری از ید و یا فقیر از نظر این عنصر مصرف می شود. از دیگر عوامل خطرزا می توان به سوابق خانوادگی، استفاده از داروهای خاص، بارداری و قرار گرفتن در معرض اشعه اشاره نمود.

 

اگر گواتر شدید نباشد، ممکن است علائمی وجود نداشته باشد. ولی، بسته به اندازه ممکن است گواتر در صورت بزرگ شدن به اندازه کافی باعث ایجاد علائمی که در زیر آمده است شود:

 

احساس تورم یا تنگی در گردن

مشکل در تنفس یا بلع

سرفه یا خس خس سینه

تغییر در صدا

ندولهای تیروئیدی

ندولهای تیروئید در واقع گره هایی هستند که در بافت و یا روی غده تیروئید می توانند رشد کنند. عوامل مختلفی در ایجاد ندولها موثر است ولی نقش کمبود ید و بیماری هاشیموتو در شکل گیری این گره ها مشخص شده است. بیشتر ندولها خوش خیم هستند، اما در درصد کمی از موارد نیز می توانند سرطانی باشند. بیشتر ندول های تیروئید هیچ علامتی ایجاد نمی کنند. با این حال، اگر به اندازه کافی بزرگ شوند، می توانند باعث تورم در گردن شده و منجر به مشکلات تنفسی و بلع، درد و گواتر شوند.

برخی گره ها هورمون تیروئید تولید نموده و باعث افزایش غیر طبیعی سطح هورمون های تیروئیدی در جریان خون می شوند. وقتی این اتفاق بیفتد، علائم مشابه علائم پرکاری تیروئید رخ می دهد.

از طرف دیگر ، اگر گره ها به بیماری هاشیموتو مرتبط باشند ، علائم مشابه کم کاری تیروئید خواهد بود.

 

تشخیص ندولهای تیروئیدی

بیشتر گره ها در معاینات معمولی تشخیص داده می شوند ولی آزمایش TSH و هورمون های تیروئیدی و نیز اسکن تیروئید نیز می توانند از وضعیت عملکرد تیروئید را نشان دهند.

ندول های خوش خیم تیروئید تهدید کننده زندگی نیستند و معمولاً نیازی به درمان ندارند. ولی، گره های سرطانی بسیار نادر بوده و بسته به نوع تومور نیاز به تشخیص سریع و درمان دارند.

اختلالات شایع تیروئید در کودکان

اختلالات تیروئیدی معمول در کودکی عبارتند از:

کم کاری تیروئید

پرکاری تیروئید

ندولهای تیروئید

سرطان تیروئید

بعضی اوقات کودکان با مشکل تیروئید به دنیا می آیند.

کم کاری تیروئید

کودکان می توانند انواع مختلفی از کم کاری تیروئید را به صورت مادزادی داشته باشند.

  • کم کاری تیروئید مادرزادی وقتی رخ می دهد که غده تیروئید در بدو تولد به درستی رشد نکند.
  • کم کاری تیروئید خود ایمنی در اثر یک بیماری خود ایمنی ایجاد می شود که در آن سیستم ایمنی به غده تیروئید حمله می کند. این بیماری اغلب در اثر تیروئیدیت لنفوسیتی مزمن ایجاد می شود. کم کاری تیروئید خود ایمنی غالباً در سالهای نوجوانی ظاهر می شود و در دختران شایع تر از پسران است. علائم کم کاری تیروئید در کودکان نیز عموماً شامل مواردی است که در بزرگسالان مشاهده می شود.

  پرکاری تیروئید

دلایل متعدد پرکاری تیروئید در کودکان وجود دارد ولی بیماری گریوز یکی از آن موارد است. بیماری گریوز در کودکان نسبت به بزرگسالان کمتر دیده می شود. بیماری گریوز اغلب در سالهای نوجوانی ظاهر می شود و بیشتر دختران را تحت تأثیر قرار می دهد. ندول های تیروئید با عملکرد بالا می تواند در کودکان مشاهده شود و سبب افزایش سطج هورمونهای تیروئیدی در خون می گردد. تیروئیدیت در اثر التهاب در غده تیروئید ایجاد می شود که باعث می شود هورمونهای تیروئیدی در جریان خون افزایش یابند.

 

ندولهای تیروئیدی

ندول های تیروئید در کودکان نادر است، اما در صورت بروز، احتمال ابتلا به سرطان بیشتر افزایش می یابد. نشانه بارز و اصلی گره تیروئیدی در کودکان، ایجاد توده در گردن است.

 

سرطان تیروئید

سرطان تیروئید شایعترین نوع سرطان غدد درون ریز در کودکان است. علائم سرطان تیروئید در کودکان نیز شباهت زیادی به علائم این سرطان در بزرگسالان دارد.

بیماری های هورمونی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

+ 50 = 52